ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 126




                                               

Χαλκοπυρίτης

Γνωστός από την αρχαιότητα, αποκλήθηκε χαλκίτης από τον Αριστοτέλη και πυρίτης από τον Πλίνιο. Η λέξη χαλκοπυρίτης είναι σύνθετη από τις λέξεις χαλκός και πυρίτης = δημιουργία πυρός με κτύπημα. Απαντά σε εκτεταμένα κοιτάσματα ηφαιστειογενούς προέ ...

                                               

Χαλκοσίνης

Ο χαλκοσίνης, ή χαλκοσίτης, ή χαλκολαμπρίτης είναι θειούχο ορυκτό ένα από τα βασικότερα μεταλλεύματα του χαλκού. Το όνομά του προέρχεται από την ελληνική λέξη "χαλκός" λόγω της σύστασής του.

                                               

Θοριανίτης

Ο θοριανίτης είναι ορυκτό οξείδιο του θορίου. Οφείλει το όνομά του στο περιεχόμενο θόριο, το οποίο ονομάστηκε έτσι από τον Σκανδιναβό θεό του πολέμου, τον Θωρ. Σχηματίζει πλήρη ισόμορφη σειρά με τον ουρανινίτη UO 2. Είναι ισχυρά ραδιενεργό ορυκτό ...

                                               

Θορίτης

Ο θορίτης αποτελεί συνοδό ορυκτό όξινων πυριγενών πετρωμάτων και των ανάλογων πηγματιτών. Ενίοτε απαντάται και παρενεσπαρμένος σε ιζηματογενείς αποθέσεις. Ορυκτά με τα οποία σχετίζεται είναι ο μοναζίτης, ο γαδολινίτης, ο ουρανινίτης, ο υττριαλίτη ...

                                               

Σουανγκφενγκίτης

Ο σουανγκφενγκίτης είναι τελλουριούχο ορυκτό του ιριδίου. Οφείλει το όνομά του στο ομώνυμο χωριό της Κίνας στην περιοχή του οποίου εντοπίστηκε. Το όνομά του εγκρίθηκε προς καταχώρηση στην IMA μόλις το 1994 και αποτελεί type locality για το χωριό. ...

                                               

Ορυκτά καύσιμα

Τα ορυκτά καύσιμα είναι καύσιμα προερχόμενα από φυσικές πηγές όπως αναερόβια αποσύνθεση νεκρών θαμμένων οργανισμών. Η ηλικία των νεκρών οργανισμών που με την εναπόθεσή τους σχηματίζουν τα ορυκτά καύσιμα κυμαίνεται από μερικά εκατομμύρια μέχρι 650 ...

                                               

Ανθρακίτης

Ο ανθρακίτης ανήκει σε μια από τις τέσσερις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται ο γαιάνθρακας η αλλιώς ο ορυκτός άνθρακας ανάλογα με την περιεκτικότητα του σε άνθρακα. Ανθρακίτης ονομάζεται ο γαιάνθρακας που περιέχει πάνω από 90% άνθρακα.

                                               

Γαιάνθρακας

Γαιάνθρακας χαρακτηρίζεται κυρίως ο άνθρακας που εξορύσσεται από τη Γη, ο ορυκτός άνθρακας, σε αντιδιαστολή των άλλων ανθράκων όπως του ξυλάνθρακα, οπτάνθρακα αιθάλης κ.ά. που λαμβάνονται κατόπιν ειδικής κατεργασίας των ξύλων, πετρελαίων, γαιανθρ ...

                                               

Λιγνίτης

Ο λιγνίτης, καλούμενος και γ αιάνθρακας, είναι οργανικής προελεύσεως πέτρωμα, του οποίου το κύριο στοιχείο είναι ο άνθρακας. Περιέχει, επίσης, νερό, υδρογόνο, οξυγόνο και άζωτο. Είναι χαμηλότερης περιεκτικότητας σε άνθρακα από τον λιθάνθρακα και ...

                                               

Τύρφη

Η τύρφη ή ποάνθραξ είναι οργανικό καύσιμο, ορυκτός άνθρακας ο οποίος σχηματίζεται στο υπέδαφος κυρίως εύκρατου και υγρού περιβάλλοντος, από την αργή μερική αποσύνθεση φυτικών υπολειμμάτων που συγκεντρώνονται υπό συνθήκες ελλιπούς αποστράγγισης, σ ...

                                               

Μοντεπονίτης

Ο μοντεπονίτης είναι ορυκτό οξείδιο του καδμίου. Πήρε το όνομά του το 1946 από το ορυχείο Monteponi της Σαρδηνίας, όπου και αποτελεί χαρακτηριστικό ορυκτό.

                                               

Ανορθόκλαστο

Το ανορθόκλαστο είναι πυριτικό ορυκτό του νατρίου και του καλίου. Ανήκει στην κατηγορία των τηκτοπυριτικών ορυκτών και στην ομάδα των αλκαλιούχων αστρίων. Το όνομά του προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις "αν+ορθός" και "κλάσις", λόγω του πλάγιου ...

                                               

Μπολτγουντίτης

Ο μπολντγουντίτης είναι ένυδρο πυριτικό ορυκτό του καλίου και του Ουρανίου. Το όνομά του το οφείλει στον Μπέρτραμ Μπόλτγουντ, ραδιοχημικό στο Πανεπιστήμιο του Γιέιλ των ΗΠΑ.

                                               

Κασσιτερίτης

Ο κασσιτερίτης είναι ορυκτό οξείδιο του κασσιτέρου. Το όνομά του προέρχεται, όπως και του μετάλλου, από τις "Κασσιτερίδες νήσους", όπως ονομάζονταν, κατά τους προ-ρωμαϊκούς χρόνους, οι ακτές της δυτικής Ευρώπης. Ο κασσιτερίτης είναι η κύρια πηγή ...

                                               

Ευξενίτης

Ο ευξενίτης είναι ορυκτό των σπανίων γαιών, σχηματίζοντας πλήρεις παραμίξεις με όλα τα στοιχεία που συμμετέχουν στη σύστασή του, γι αυτό και του έχει αποδοθεί το προσωνύμιο "σκουπιδοτενεκές των ορυκτών", όπως και στο άλλο ακραίο μέλος της σειράς, ...

                                               

Μοναζίτης

Ο μοναζίτης είναι φωσφορικό ορυκτό των σπανίων γαιών. Τα κύρια μέταλλα που περιέχονται είναι το δημήτριο, το λανθάνιο, το πρασεοδύμιο, το νεοδύμιο, το ύττριο και το θόριο, του οποίου αποτελεί και ένα από τα κυριότερα μεταλλεύματα. Μπορεί, επίσης, ...

                                               

Μπαστναζίτης

Ο μπαστναζίτης είναι ανθρακικό / φθοριούχο ορυκτό των σπανίων γαιών δημητρίου, υττρίου και λανθανίου. Οφείλει το όνομά του στο ορυχείο Bastnäs της Σουηδίας όπου πρωτοεντοπίστηκε. Το όνομα "μπαστναζίτης" αναφέρεται, στην πραγματικότητα, σε τρία ορ ...

                                               

Ξενότιμο

Το ξενότιμο είναι φωσφορικό ορυκτό του υττρίου. Σχετικά με το όνομά του, η αγγλοσαξονική βιβλιογραφία το αποδίδει ως προερχόμενο από τις ελληνικές λέξεις κενός και τιμή, καθώς το περιεχόμενο ύττριο είχε, αρχικά, νομισθεί ως νέο στοιχείο. Ωστόσο, ...

                                               

Σαμαρσκίτης

Ο σαμαρσκίτης, ορθότερα σαμαρσκίτης - Υ είναι ορυκτό οξείδιο των σπανίων γαιών. Κύρια συστατικά του είναι συνήθως το ύττριο, ο σίδηρος, το νιόβιο και το ταντάλιο, ανευρίσκονται όμως και ουράνιο, θόριο, σαμάριο, ασβέστιο, τιτάνιο, δημήτριο, δυσπρό ...

                                               

Αϊκινίτης

Το όνομα τού αποδόθηκε προς τιμήν του Δρα Άρθουρ Άικιν Dr. Arthur Aikin, 1773–1854, Άγγλου χημικού και ορυκτολόγου, ενός από τους ιδρυτές και επί μακρό χρονικό διάστημα γραμματέως της Γεωλογικής Εταιρείας του Λονδίνου Geological Society of London ...

                                               

Βαρυσιλίτης

Ο Βαρυσιλίτης είναι ορυκτό αποτελούμενο από πυριτικό μόλυβδο. Ο βαρυσιλίτης φέρεται να κρυσταλλώνεται στο τριγωνικό σύστημα. Ο δε χημικός τύπος αυτού είναι Pb 2 Si 2 O 7 Η ονομασία του προέρχεται εκ του σουηδικού όρου Barysil, σύνθετη λέξη εκ του ...

                                               

Βουλφενίτης

Ο βουλφενίτης είναι ορυκτό του μολύβδου, ενώ από χημική άποψη είναι μολυβδαινικό άλας του. Το όνομά του τού αποδόθηκε προς τιμήν του Φραντς Ξάβερ φον Βούλφεν, Αυστριακού Ιησουΐτη μοναχού και ορυκτολόγου, ο οποίος συνέγραψε μονογραφία για τα ορυκτ ...

                                               

Κοτουννίτης

Ο κοτουννίτης είναι χλωριούχο ορυκτό του μολύβδου. Έλαβε το όνομά του προς τιμήν του Ντομένικο Κοτούνιο, Ιταλού ιατρού και καθηγητή ανατομίας στο Πανεπιστήμιο της Νάπολι.

                                               

Κροκοΐτης

Ο κροκοΐτης είναι ορυκτό χρωμικό άλας του μολύβδου. Οφείλει το όνομά του στην ελληνική λέξη κρόκος, του οποίου οι στήμονες έχουν το ίδιο χρώμα με αυτό του ορυκτού. Είναι από τα ελάχιστα χρωμικά άλατα που ανευρίσκονται στη φύση. Θεωρείται ασύνηθες ...

                                               

Λαυριονίτης

Ο λαυριονίτης είναι ένυδρο χλωριούχο ορυκτό του μολύβδου. Το όνομά του έλαβε από το Λαύριο, στις σκωρίες των μεταλλείων του οποίου εντοπίστηκε και μελετήθηκε. Δημιουργείται δευτερογενώς από την επίδραση θαλάσσιου νερού σε μολυβδούχες σκωρίες, ενώ ...

                                               

Λιθάργυρος

Ο λιθάργυρος είναι ορυκτό μονοξείδιο του μολύβδου. Το όνομά του οφείλεται στον Διοσκουρίδη, ο οποίος περιγράφει το υλικό που παραγόταν κατά την μεταλλουργία του αργύρου από μολυβδοαργυρούχα ορυκτά ως παραπροϊόν. Είναι διμορφικός με την παραλλαγή ...

                                               

Λωρελίτης

Ο λωρελίτης είναι σπανιότατο αλογονούχο ορυκτό του μολύβδου. Το όνομα τού αποδόθηκε από την περιοχή Laurel Canyon στην Αριζόνα, όπου πρωτοεντοπίστηκε.

                                               

Ματλοκίτης

Ο ματλοκίτης είναι φθοριούχο - χλωριούχο ορυκτό του μολύβδου. Οφείλει το όνομά του στην περιοχή Μάτλοκ του Κρόμφορντ. Είναι εξαιρετικά σπάνιο δευτερογενές ορυκτό σχηματιζόμενο στις ζώνες εξαλλοίωσης ορισμένων μολυβδούχων κοιτασμάτων. Ορυκτά με τα ...

                                               

Παραλαυριονίτης

Ο παραλαυριονίτης είναι ένυδρο χλωριούχο ορυκτό του μολύβδου. Οφείλει το όνομά του στην περιοχή στην οποία πρωτοβρέθηκε ενώ το πρόθεμα παρα- καταδεικνύει το διμορφισμό του με τον λαυριονίτη. Είναι δευτερογενές ορυκτό, σχηματιζόμενο από εξαλλοιώσε ...

                                               

Πενφιλντίτης

Ο πενφιλντίτης είναι ένυδρο χλωριούχο ορυκτό του μολύβδου. Το όνομα τού αποδόθηκε προς τιμήν του Samuel Lewis Penfield, καθηγητή Ορυκτολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γιέιλ. Απαντάται ως προϊόν εξαλλοίωσης μεταλλευτικών απορριμμάτων που περιέχουν μόλ ...

                                               

Πλαττνερίτης

Ο πλαττνερίτης είναι ορυκτό οξείδιο του μολύβδου. Το όνομα τού αποδόθηκε προς τιμήν του Καρλ Φρίντριχ Πλάττνερ, καθηγητή της μεταλλουργικής στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας.

                                               

Πυρομορφίτης

Ο πυρομορφίτης είναι φωσφορικό και χλωριούχο ορυκτό του μολύβδου. Το όνομά του προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις πυρ και μορφή, γιατί όταν το ορυκτό τακεί και αφεθεί να κρυώσει, οι τηγμένες σταγόνες παίρνουν σχήμα φλόγας καθώς ανακρυσταλλώνονται.

                                               

Φιντλερίτης

Ο φιντλερίτης είναι ένυδρο χλωριούχο και φθοριούχο ορυκτό του μολύβδου. Ονομάστηκε έτσι το 1877 προς τιμήν του Karl Gustav Fiedler, Εφόρου ορυκτών της Σαξωνίας. Ο Φίντλερ ηγήθηκε ερευνητικής αποστολής στα μεταλλεία Λαυρίου το 1835. Είναι δευτερογ ...

                                               

Κρυπτομέλας

Ο κρυπτομέλας είναι ορυκτό οξείδιο του μαγγανίου. Οφείλει το όνομά του στις ελληνικές λέξεις "κρυπτός" και "μέλας", επειδή εύκολα συγχέεται με άλλα, μέλανος χρώματος, ορυκτά του μαγγανίου μη ξεχωρίζοντας από αυτά. Στην παλαιότερη βιβλιογραφία ανα ...

                                               

Μαγγανίτης

Ο μαγγανίτης είναι ορυκτό οξείδιο - υδροξείδιο του μαγγανίου. Οφείλει το όνομά του στη σύστασή του και αποτελεί ένα από τα σημαντικά μεταλλεύματα μαγγανίου, όπου ανευρίσκεται σε σημαντικές ποσότητες. Εξαλλοιώνεται προς πυρολουσίτη, ο οποίος σχημα ...

                                               

Μπραουνίτης

Ο μπραουνίτης είναι νησοπυριτικό ορυκτό του μαγγανίου. Οφείλει το όνομά του στον Γερμανό Σύμβουλο Επιμελητηρίων K. Braun του Gotha. Σχηματίζεται από μεταμόρφωση άλλων πυριτικών μαγγανιούχων ορυκτών και μαγγανιούχων οξειδίων, συχνά όμως είναι προϊ ...

                                               

Πυρολουσίτης

Το όνομά του προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις "πυρ" και "λούω", επειδή αρχικά τον χρησιμοποιούσαν για την αφαίρεση κηλίδων από το γυαλί. Οι ψευδομορφώσεις του φέρονται υπό τη γενική ονομασία πολιανίτης polianite. Σχηματίζεται σε ισχυρά οξειδωτ ...

                                               

Τανταλίτης

Ο τανταλίτης με χημικό τύπο 2 O 6 είναι ορυκτό οξείδιο αποτελούμενο από σίδηρο, μαγγάνιο, ταντάλιο και νιόβιο. Το όνομά του οφείλεται στο περιεχόμενο ταντάλιο. Είναι ορυκτό συγγενές προς τον κολουμβίτη.Τα δύο αυτά ορυκτά πολλές φορές ενώνονται πρ ...

                                               

Χαλκοφανίτης

Ο χαλκοφανίτης είναι ένυδρο ορυκτό οξείδιο του ψευδαργύρου, του σιδήρου και του μαγγανίου. Οφείλει το όνομά του στις ελληνικές λέξεις χαλκός και φαίνεσθαι, καθώς αλλάζει χρώμα όταν αναφλεγεί. Συνώνυμός του αναφέρεται ο υδροφρανκλινίτης. Είναι σχε ...

                                               

Χαουσμανίτης

Ο χαουσμανίτης είναι ορυκτό οξείδιο του δισθενούς και τρισθενούς μαγγανίου. Οφείλει το όνομά του στον J.F.L. Hausmann, καθηγητή Ορυκτολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν της Γερμανίας. Αναφέρεται, επίσης, και ως "μαύρο μαγγάνιο" και ως "αρσενο ...

                                               

Ψευδαργυρίτης

Ο ψευδαργυρίτης είναι ορυκτό οξείδιο του ψευδαργύρου, το οποίο, σε πολλές περιπτώσεις, περιέχει και μαγγάνιο. Οφείλει το όνομά του στο περιεχόμενο στοιχείο.

                                               

Ολιβίνης

Με τον όρο ολιβίνης εννοείται ισόμορφη παράμιξη που προκύπτει από τα ορυκτά φορστερίτη και Φαϋαλίτη και, επισήμως, δεν αποτελεί, ως παράμιξη, αυτοτελές ορυκτό. Ο ολιβίνης είναι βιομηχανικό ορυκτό που χρησιμοποιείται σαν πυρίμαχο υλικό. Το όνομά τ ...

                                               

Φορστερίτης

Ο φορστερίτης είναι νησοπυριτικό ορυκτό της ομάδας του ολιβίνη, του οποίου αποτελεί το πρώτο συστατικό παράμιξης. Το όνομα του δόθηκε προς τιμήν του βρετανού συλλέκτη και εμπόρου ορυκτών Αντ. Φόρστερ).

                                               

Αιγιρίνης

Ο αιγιρίνης είναι ινοπυριτικό ορυκτό του νατρίου και του σιδήρου. Οφείλει το όνομά του στον Ægir, θεότητα της θάλασσας της Σκανδιναβικής μυθολογίας. Συνώνυμό του είναι ο ακμίτης, που ονομάστηκε έτσι λόγω του αξύληκτου των άκρων των ακμών του.

                                               

Αλίτης

Ο αλίτης, γνωστός και ως ορυκτό αλάτι είναι ορυκτό χλωριούχο νάτριο. Το όνομά του προέρχεται από την ομηρική λέξη "αλς" = θάλασσα, από την οποία, κατά την αρχαιότητα λαμβανόταν.

                                               

Βόρακας

Το παρόν άρθρο αφορά στο ορυκτό βόρακας. Για την ομώνυμη χημική ένωση δείτε βόρακας. Ο βόρακας αγγλ. borax είναι ένυδρο ορυκτό του βορίου. Το όνομά του προέρχεται από την αραβική λέξη buraq = λευκός, λόγω του χρώματός του. Η βασική του δομή συνίσ ...

                                               

Χλωριούχο νάτριο

Το χλωριούχο νάτριο, γνωστό και ως αλάτι ή αλίτης, είναι μια ιοντική ένωση με τον χημικό τύπο NaCl, που αναπαριστά μια αναλογία 1:1 των ιόντων νατρίου και χλωρίου. Το χλωριούχο νάτριο είναι το άλας με τη σημαντικότερη συμμετοχή στην αλατότητα του ...

                                               

Κολουμπίτης

Ο κολουμπίτης είναι ορυκτό οξείδιο του σιδήρου και του νιοβίου. Ανακαλύφθηκε το 1928 και ονομάστηκε από την "ποιητική" ονομασία της Αμερικής "Columbia", όπως είχε ονομαστεί "columbium" το στοιχείο που περιείχε και το οποίο αργότερα ονομάστηκε νιόβιο.

                                               

Ουρανινίτης

Ο ουρανινίτης ή και πισσουρανίτης είναι ορυκτό οξείδιο του ουρανίου, από το οποίο λαμβάνει και το όνομά του. Σχηματίζει ισόμορφη σειρά με τον θοριανίτη. Είναι ισχυρά ραδιενεργό ορυκτό, λόγω της ύπαρξης ουρανίου αλλά και ραδίου, του οποίου αποτελε ...

                                               

Τορμπερνίτης

Ο τορμπερνίτης είναι ένυδρο φωσφορικό και ουρανυλιούχο ορυκτό του χαλκού. Το όνομα του αποδόθηκε προς τιμήν του Τόρμπερν Μπέργκμαν, Καθηγητή της Φυσικής και της Χημείας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα. Είναι σχετικά ασύνηθες ορυκτό, το οποίο σχηματίζ ...